Skip links
Subscribe
Facebook Instagram Twitter Youtube

Type and hit enter

scroll
The Attraction

Featured

Motorcycle Story: สุกี้ กมล สุโกศล แคลปป์ กับเรื่องราวชีวิตบนสองล้อ และบทเรียนจากเส้นทางที่ไม่รู้จบ

จากผู้บุกเบิกวงการดนตรีเมืองไทย สู่ชายผู้หลงใหลการเดินทางบนหลังมอเตอร์ไซค์ ‘สุกี้’ กมล สุโกศล แคลปป์ ถ่ายทอดประสบการณ์หลายทศวรรษผ่าน Motorcycle Story หนังสือภาพที่ไม่ได้บอกเพียงว่าเราควรขี่ไปที่ไหน แต่ชวนค้นหาคำตอบว่าแท้จริงแล้ว เราออกเดินทางกันเพื่ออะไร ตลอดเวลากว่า 35 ปีในวงการสร้างสรรค์ ชื่อของ ‘สุกี้’ กมล สุโกศล แคลปป์ ผูกพันกับหลากหลายบทบาท ทั้งนักดนตรี โปรดิวเซอร์ ผู้ร่วมบุกเบิกวงการเพลงทางเลือก และผู้ก่อตั้งค่ายเพลงระดับตำนานอย่าง Bakery Music ชายผู้มีส่วนสำคัญในการเปลี่ยนภูมิทัศน์วงการดนตรีไทย และไม่เคยหยุดทดลองทำสิ่งใหม่ ๆ แต่หากมองเลยไปจากโลกของเสียงเพลง ยังมีอีกหนึ่งความหลงใหลที่อยู่คู่กับชีวิตของเขามาอย่างยาวนาน นั่นคือ ‘มอเตอร์ไซค์’ สำหรับสุกี้ การขี่มอเตอร์ไซค์ไม่ใช่เพียงการเดินทางจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง แต่เป็นวิธีออกไปทำความรู้จักโลกในมุมที่ต่างออกไป ได้สัมผัสธรรมชาติ พบเจอผู้คนระหว่างทาง และเผชิญหน้ากับสถานการณ์ที่ไม่อาจคาดเดา ซึ่งบางครั้งก็กลายเป็นบทเรียนชีวิตที่หาไม่ได้จากที่ไหน เพราะเสน่ห์ของการเดินทางบนสองล้อ อาจไม่ได้อยู่ที่จุดหมายปลายทาง แต่อยู่ที่ทุกสิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างทาง จาก Dreamchaser ถึง Gypsy Beach Camp เมื่อมอเตอร์ไซค์กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต ย้อนกลับไปในช่วงปี 2006–2008 สุกี้เคยพาผู้ชมออกเดินทางผ่านรายการ Dreamchaser รายการที่ใช้มอเตอร์ไซค์เป็นพาหนะในการออกไปพบกับผู้คนที่กำลังไล่ตามความฝันของตัวเอง ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ การเดินทางครั้งนั้นไม่ได้มีเพียงทิวทัศน์สวยงามหรือเส้นทางสุดท้าทาย แต่ยังเต็มไปด้วยเรื่องราวของผู้คน ความฝัน และมุมมองการใช้ชีวิตที่แตกต่างกัน ซึ่งกลายเป็นแรงบันดาลใจสำคัญให้เขาออกสำรวจโลกกว้างต่อไป ความหลงใหลดังกล่าวยังต่อยอดไปสู่งานสร้างสรรค์อย่าง Gypsy Beach Camp ในช่วงปี 2018–2024 อีเวนต์ที่นำการแข่งขันมอเตอร์ไซค์บนชายหาดมาสร้างปรากฏการณ์ในเมืองไทย พร้อมหลอมรวมวัฒนธรรมมอเตอร์ไซค์ ดนตรี ศิลปะ และไลฟ์สไตล์เข้าไว้ด้วยกัน จากรายการโทรทัศน์ที่พาผู้คนออกไปตามหาความฝัน สู่กิจกรรมที่เปิดพื้นที่ให้คนรักมอเตอร์ไซค์ได้มารวมตัวกัน สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า สำหรับสุกี้แล้ว โลกของมอเตอร์ไซค์ไม่ได้จำกัดอยู่แค่เรื่องความเร็ว เครื่องยนต์ หรือสมรรถนะ แต่ยังหมายถึงมิตรภาพ อิสระ และการได้ใช้ชีวิตในแบบที่ตัวเองเลือก Motorcycle Story บันทึกชีวิตเล่มใหม่จากหลังแฮนด์มอเตอร์ไซค์ เกือบ 20 ปีหลังจากที่สุกี้เคยถ่ายทอดเรื่องราวชีวิตและเส้นทางดนตรีผ่านหนังสือ Bakery & I วันนี้เขากลับมาอีกครั้งกับผลงานหนังสือเล่มใหม่ที่บอกเล่าอีกด้านหนึ่งของชีวิต ผ่านประสบการณ์บนหลังมอเตอร์ไซค์ในชื่อ Motorcycle Story: Life Experience on the

‘โคราช’ แซง ‘เชียงใหม่’ เมืองในฝันชาว Digital Nomad อันดับ 5 ของโลก

ย้อนกลับไปสัก 5 ปีก่อน หากใครสักคนเดินมาบอกว่า “โคราช” กำลังจะกลายเป็นหมุดหมายระดับท็อปของโลกสำหรับชาว Digital Nomad หลายคนคงเลิกคิ้วสงสัย หรือมองเป็นเรื่องตลกขบขัน  แต่ในปี 2025 ตัวเลขและสถิติได้แสดงผลเป็นที่ประจักษ์ ด้วยยุทธศาสตร์การปั้นเมืองที่ “ถูกที่ ถูกเวลา และถูกจุด” จากรายงานล่าสุดของ HotelWithTub ได้สร้างแรงสั่นสะเทือนไปทั่ววงการ Remote Work เมื่อ “กรุงเทพมหานคร” คว้าอันดับ 1 เมืองในฝันของ Digital Nomad แต่สิ่งที่น่าจับตายิ่งกว่าคือ “ม้ามืด” อย่าง “นครราชสีมา (โคราช)” ที่ทะยานขึ้นมาติด อันดับ 5 ของโลก แซงหน้าเมืองขวัญใจมหาชนอย่างเชียงใหม่เป็นที่เรียบร้อย ปรากฏการณ์นี้สะท้อนนัยสำคัญว่า โลกกำลังเปลี่ยนทิศ จากการมองหาแค่ภาพลักษณ์การท่องเที่ยวสวยหรู สู่การค้นหา “ความจริงแท้” (Authenticity) และนี่คือเกมรุกครั้งสำคัญของ ทีเส็บ (TCEB) ที่กำลังเปลี่ยนโคราชจาก “เมืองทางผ่าน” ให้กลายเป็น “เมืองพักและเพาะบ่ม” ธุรกิจดิจิทัล ทำไมต้องโคราช? ในยุคที่ค่าครองชีพในเมืองหลวงทั่วโลกต่างดีดตัวขึ้นสูง โคราชกลับแก้ Pain Point ของชาว Nomad ได้ตรงเป้า ด้วยจุดเด่นเรื่อง “ค่าครองชีพที่ต่ำที่สุดในกลุ่ม Top 5” แต่สิ่งที่ได้รับกลับมาคือโครงสร้างพื้นฐานที่แข็งแกร่ง รวมถึงคะแนนด้าน คุณภาพชีวิตและความปลอดภัยในระดับ “ดีเยี่ยม” (คะแนนรวมสูงถึง 80 คะแนน) ต่างจากเชียงใหม่ที่เริ่มหนาแน่น แต่ว่าโคราชยังมี พื้นที่ให้หายใจ และมีโอกาสให้เติบโต สอดคล้องกับเทรนด์ของ Nomad ยุคใหม่ที่ไม่ได้ต้องการแค่โต๊ะกาแฟไว้นั่งทำงานชั่วคราว แต่ต้องการพื้นที่ที่พวกเขาสามารถใช้ชีวิตได้จริง พร้อมครอบครัวในระยะยาว ยุทธศาสตร์ TCEB: เลิกฝันเป็น Silicon Valley ความสำเร็จนี้เกิดจากการวางหมากบนพื้นฐานความเป็นไปได้ของ สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน) หรือ ทีเส็บ (TCEB) ที่ใช้กลไก MICE (Meetings, Incentives, Conventions, Exhibitions) มาเป็นเครื่องมือ Repositioning
Tags

ทำไมกินเจ ต้องน่าหวาดเสียว? พิธีกรรมระหว่างร่างกาย จิตวิญญาณ และสิ่งศักดิ์สิทธิ์

ทุกปี เมื่อถึงเทศกาล “กินเจ” หรือบางแห่งเรียกว่า “ถือศีลกินผัก” นอกจากธงสีเหลืองอร่ามที่แพร่สะพัดโดยทั่วแล้ว ในโลกออนไลน์ก็มักจะมีภาพบางส่วนของประเพณีที่ “น่าหวาดเสียว” แพร่สะพัดไปตามช่วงเทศกาล ซึ่งคนที่ไม่คุ้นเคยกับประเพณีดังกล่าวก็อาจตั้งคำถาม ตามหาเหตุผล ตลอดจนแสดงความเห็นไปในเชิงลบ ว่าปรากฏการณ์มันคืออะไรกัน?  ซึ่งบทความนี้จะมีคำตอบให้หรือไม่? ก็คงต้องลองอ่านดูก่อน…   เดิมทีแล้ว หลักฐานที่มาของเทศกาลกินเจในประเทศไทยนั้นค่อนข้างคลุมเครือ ไม่เป็นที่แน่ชัดนัก เนื่องจากเทศกาลนี้ไม่ได้เป็นที่นิยมในจีนแผ่นดินใหญ่แต่อย่างใด ทว่าชาวจีนที่อพยพมายังประเทศไทยนี่เอง ที่นำเอาความเชื่อเรื่องการ “ถือศีลกินผัก” เดินทางข้ามแผ่นดินมาถึงสยาม เริ่มต้นจากทางตอนใต้ของบ้านเรา ในช่วงศตวรรษที่ 13 และ 14 ชาวจีนโพ้นทะเลหลายรายย้ายถิ่นฐานเข้ามา และบังเอิญพบแร่ดีบุกเข้า จึงปักหลักทำเหมืองแร่บริเวณตอนใต้ที่ขณะนี้เป็นของประเทศไทย และว่ากันว่า บรรพบุรุษแดนมังกรกลุ่มนี้ อาจจะเป็นกลุ่มที่นำพาธรรมเนียมการ “กินเจ” เข้ามาเป็นกลุ่มแรกๆ ก็อาจจะเป็นได้  แล้วการปฏิบัติตนอยู่ในศีล กลายเป็นแบบที่เราเห็นได้ยังไง? หนึ่งในพื้นที่ที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุดคือ จังหวัดภูเก็ต ซึ่งใช้คำเรียกประเพณีว่า “ถือศีลกินผัก” โดยมีคำบอกเล่าว่า เมื่อ พ.ศ. 2368 คณะงิ้วเร่จากเมืองจีน เดินทางมายัง อ.กะทู้ จ.ภูเก็ต ซึ่งขณะนั้นกำลังเผชิญกับไข้ป่าระบาด คณะงิ้วจึงประกอบพิธีบวงสรวงตามความเชื่อของตน รักษาศีล-กินเจ หลังจากนั้นโรคร้ายก็หายไปจากชุมชน ชาวบ้านจึงพากันยึดถือศรัทธาตามไปด้วย ไม่ว่าจะเป็นการกินเจหรือบวงสรวงเทพเจ้า นับตั้งแต่ตอนนั้นจนถึงวันนี้ ก็เป็นเวลา 200 ปีพอดี ประเพณีดังกล่าวนับว่าสะท้อนสังคมพุทธแบบไทย ซึ่งบางแห่งมีลักษณะเป็น “พุทธพหุเทวนิยม” คือมีความเชื่อในองค์เทพหลายองค์ มีการบูชาบรรพบุรุษ มีเจ้าเข้าทรง รวมถึงเทพพื้นบ้านต่างๆ ที่มีมาแต่เดิม ทำให้เกิดเป็นความเชื่อที่ผสมผสาน โดยความเชื่อที่อยู่ใน “ม้าทรง” นั้นมีอยู่ว่า ขณะประกอบพิธี ม้าทรงจะมีเทพเจ้าประทับร่างอยู่ และมีพิธีกรรมเกี่ยวกับร่างกาย ใช้ของปลายแหลม, เดินลุยไฟ ฯลฯ ทั้งหมดเป็นความเชื่อเกี่ยวกับการปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายที่อาจส่งผลต่อผู้คนหรือชุมชน และเชื่อว่าผู้ที่ประกอบพิธีกรรมเหล่านี้ ได้รับเคราะห์ร้ายต่างๆ ไว้แทนคนทั้งเมืองแล้ว  ลักษณะดังกล่าว จึงเป็นสัญลักษณ์ที่สะท้อนความหลากหลาย ทั้งในกลุ่มชนและความเชื่อ ซึ่งผสมผสานอยู่ในวัฒนธรรมไทยได้เป็นอย่างดี  ท้ายที่สุดแล้ว เทศกาลกินเจจึงเป็นภาพสะท้อนหนึ่งของความพยายามที่จะเชื่อมโยงสิ่งศักดิ์สิทธิ์เข้ากับความเปราะบางของชีวิต เราอาจมองเห็นพิธีกรรมอันน่าหวาดเสียว หรือความศรัทธาที่ดูเข้มข้น แต่หากมองลึกลงไป มันคือกลไกของสังคมที่พยายามหาความหมายบางอย่างท่ามกลางความไม่แน่นอนของชีวิต การกินเจจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของอาหารหรือศีลเท่านั้น หากยังเป็นการตั้งคำถามถึงความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ ธรรมชาติ และสิ่งที่เรามองไม่เห็น สิ่งที่แม้เวลาผ่านไปสองศตวรรษ ก็ยังคงทำให้ผู้คนอยากเข้าใจ ทั้งเข้าใจในเหตุผลของความเชื่อ

สถานศึกษาไม่ใช่แค่โรงเลี้ยงเด็ก แต่เป็นเครื่องมือสร้าง Soft Power ที่ยั่งยืน

ความหมายของคำว่า “Soft Power” มิได้จำกัดความเพียงสินค้าทางวัฒนธรรมแค่เท่านั้น หากแต่เป็น “พลังโน้มนำ” อันประกอบสร้างจากค่านิยม ภาพลักษณ์ หรืออิทธิพลมวลรวมบางอย่างของประเทศ ในบริบทนี้ “สถานศึกษา” จึงเป็นแหล่งที่มาสำคัญในการเพิ่มศักยภาพทาง Soft Power ของประเทศด้วยเช่นกัน โดยเฉพาะยิ่ง สถานศึกษาที่มีโครงการนักเรียน/นักศึกษาแลกเปลี่ยน หรือหลักสูตรการศึกษานานาชาติ ตลอดจนการให้ทุนการศึกษา เหล่านี้ล้วนมีบทบาทในการสร้างเครือข่ายอิทธิพลผ่านประสบการณ์ของผู้เรียน ซึ่งเป็นปัจจัยที่เอื้อต่อความสัมพันธ์ทางการทูตและเศรษฐกิจในอนาคต  เพราะว่า นักเรียน/นักศึกษาที่มีศักยภาพพอจะไปศึกษาต่างแดน หากไม่ใช่เพราะสถานภาพทางการศึกษา ก็มาจากสถานภาพทางการเงิน กล่าวอีกอย่างคือ ไม่ใช่คนเก่ง ก็ต้องเป็นคนรวย และคนเหล่านี้เองที่มีแนวโน้มจะเติบโตขึ้นไปเป็นชนชั้นนำของประเทศบ้านเกิด การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ผ่านสถานศึกษา จึงเป็นกลไกสำคัญในการสร้างและฉายภาพ Soft Power ออกสู่ระดับโลก ผ่านการเผยแพร่วัฒนธรรม ค่านิยม ภาพลักษณ์ และแนวคิดบางประการที่ผู้เรียนจะได้ซึมซับ ก่อนนำกลับไปยังประเทศของตนเอง ซึ่งก่อให้เกิดอิทธิพลเชิงบวกในระยะยาว  รวมถึงการใช้การศึกษาระดับสูงเพื่อส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศ และเสริมสร้างชื่อเสียงบนเวทีโลกผ่านงานศึกษาวิจัย ความก้าวหน้าทางนวัตกรรม และความรู้ที่ช่วยพัฒนากรอบคิดของมนุษย์ กรณีตัวอย่างที่น่าสนใจ อาทิ ทุน Fulbright ของสหรัฐอเมริกาในช่วงก่อนหน้านี้ ซึ่งใช้ระบบการศึกษาดึงดูดนักศึกษาต่างชาติและส่งเสริมการแลกเปลี่ยนทางวิชาการ สร้างความสัมพันธ์ส่วนตัวและความผูกพันทางวัฒนธรรม ผู้เรียนในโครงการนี้มีแนวโน้มจะกลายเป็นผู้นำและผู้เชี่ยวชาญที่มีอิทธิพลในประเทศตนเอง พร้อมเผยแพร่ความชื่นชมต่อค่านิยมและนโยบายของอเมริกา หรือตัวอย่างจากประเทศจีน ที่พัฒนาระบบการศึกษาในช่วงหลังให้ก้าวล้ำนำสมัยมากขึ้น เฉพาะยิ่งในสาย STEM ที่แซงหน้ามหาวิทยาลัยชั้นนำของหลายประเทศ จนขึ้นมาเป็นลำดับต้นๆ ของโลกได้ในปัจจุบัน โดยทางการจีนมุ่งหมายจะขยายการแลกเปลี่ยนทางวิชาการระหว่างประเทศ เสริมสร้างความร่วมมือด้านการศึกษาและการวิจัย รวมถึงยกระดับให้ประเทศจีนเป็น “ศูนย์กลางการศึกษาในสาย STEM” หรือแม้แต่ประเทศเล็กๆ อย่างฟินแลนด์ ก็สามารถสร้างชื่อเสียงที่ดีได้จากระบบการศึกษา จนมักถูกจัดให้เป็นประเทศที่โครงสร้างทางการศึกษาดีที่สุดในโลก จึงกล่าวได้ว่า การศึกษาเป็นหนึ่งในเครื่องมือทางการทูตระยะยาว ตลอดจนสามารถเพิ่มประสิทธิภาพทาง Soft Power ของประเทศได้อย่างยั่งยืน  ถามว่าประเทศไทยให้ความสำคัญเรื่องการศึกษาในแง่มุมของ Soft Power แล้วหรือยัง? ก็อาจจะยังน้าาา … อ้างอิง :  https://www.academia.edu/17533646/Education_as_a_Source_and_Tool_of_Soft_Power_in_International_Relations https://library.educause.edu/-/media/files/library/2005/1/ffp0502s-pdf https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2405844023109443 https://qazinform.com/news/how-china-is-reforming-education-ai-stem-and-global-talent-initiatives-a03e41

พุทธะ-พาวเวอร์ อำนาจแห่งศรัทธา : เมื่อพุทธศาสนากลายเป็น Soft Power ของเอเชีย

ในทศวรรษที่สถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ถูกขับเคลื่อนด้วยการแข่งขันอันเข้มข้น ไม่เพียงแต่อาวุธหรือเศรษฐกิจเท่านั้นที่ถูกนำมาใช้ หากแม้แต่ “ศรัทธา” ก็กลายเป็นพลังสำคัญบนเวทีระหว่างประเทศด้วยเช่นกัร และพุทธศาสนาก็คือหนึ่งในมรดกล้ำค่าที่กำลังถูกช่วงชิงความเป็นใหญ่โดยสองมหาอำนาจแห่งเอเชีย ระหว่างอินเดียและจีน โดยอินเดียยืนหยัดประกาศตัวว่าเป็น “ถิ่นประสูติของพระพุทธเจ้า” เมืองพุทธคยาและสถานที่แสวงบุญอื่นๆ ถูกจัดเป็นเส้นทางโปรโมตสำหรับการท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณ ประกอบกับการให้ยืมพระบรมสารีริกธาตุไปยังประเทศต่างๆ เช่น ไทยและเวียดนาม รวมถึงความสัมพันธ์กับองค์ทะไลลามะ ที่ยิ่งช่วยเพิ่มน้ำหนักทางจิตวิญญาณให้แก่การทูตของอินเดีย ในอีกฟากหนึ่ง จีนเลือกเชื่อมพุทธศาสนาเข้ากับยุทธศาสตร์หนึ่งแถบ หนึ่งเส้นทาง(Belt and Road Initiative) ซึ่งมีทั้งการจัดประชุมนานาชาติ ฟื้นฟูสถานที่แสวงบุญ และเข้าไปสัมพันธ์กับชุมชนเถรวาทในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อย่างแนบแน่น เช่น การช่วยบูรณะวัดในศรีลังกา เพื่อส่งเสริมการเชื่อมโยงทางวัฒนธรรมและลดความขัดแย้งในท้องถิ่นต่อโครงการที่เกี่ยวกับโครงสร้างพื้นฐานของจีน ขณะเดียวกันก็มีบทบาทและอ้างอำนาจในสถาบันสำคัญทางพุทธศาสนาของทิเบต กล่าวคือ ใช้พุทธศาสนาเป็นทั้ง Soft Power และ Sharp Power เพื่อจุดประสงค์ทางภูมิรัฐศาสตร์ การขับเคี่ยวนี้ไม่ได้เป็นเพียงการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม หรือเผยแพร่ธรรมะปรัชญาเท่านั้น แต่ยังเป็นการต่อสู้ทางสัญลักษณ์เพื่อช่วงชิงอำนาจนำเชิงวัฒนธรรมและความชอบธรรมทางจิตวิญญาณ แต่ละก้าวของการทูตเชิงศาสนา จึงสะท้อนแรงดึงรั้งทางภูมิรัฐศาสตร์อย่างละเอียดอ่อน ภาพที่เราเห็นจากการอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุในไทย หรือการจัดงานประชุมพุทธศาสนาที่ปักกิ่งและนิวเดลี อาจเต็มไปด้วยหมู่มวลแห่งความศรัทธาและการแลกเปลี่ยนทางจิตวิญญาณ แต่ในอีกด้านหนึ่ง ก็คือการชิงพื้นที่ และความหมายทางวัฒนธรรม รวมถึงความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างรัฐชาติ อย่างไรก็ตาม เมื่อศาสนาถูกนำมาใช้เป็นยุทธศาสตร์ ก็ย่อมเสี่ยงที่จะทำให้มรดกอันศักดิ์สิทธิ์ถูกลดทอนเหลือเพียงเครื่องมือทางอำนาจ วัตถุโบราณอาจถูกมองเป็นเพียงของจัดแสดง การแสวงบุญอาจกลายเป็นเวทีโฆษณาชวนเชื่อ  แต่ในอีกมุมหนึ่ง หากการทูตเชิงศาสนาก็มีศักยภาพที่จะกลายเป็นสะพานเชื่อมโยงระหว่างประเทศ และสามารถทำหน้าที่เป็นพื้นที่แห่งความเมตตา ความเข้าใจ และสันติภาพ อันเป็นคุณค่าที่โลกสมัยใหม่กำลังโหยหา ท้ายที่สุด การทูตเชิงพุทธจึงไม่ควรถูกจำกัดเพียงการสร้างภาพลักษณ์ของรัฐชาติ หากควรเป็นพื้นที่ในการส่งเสริมคุณค่าที่พุทธศาสนาถือเป็นแก่นศรัทธา และเปลี่ยนศรัทธาให้เป็นพลังเชื่อมโยงผู้คนให้เข้าใจกันและกัน แทนที่จะกลายเป็นเชื้อเพลิงของการแข่งขัน … อ้างอิง :  https://asiatimes.com/2025/08/hard-rivalry-for-buddhisms-soft-power/# https://is.muni.cz/th/rlt1p/ChinaBuddhistSoftPower.pdf https://orcasia.org/article/179/the-role-of-buddhist-diplomacy-in-indias-soft-power https://orcasia.org/article/179/the-role-of-buddhist-diplomacy-in-indias-soft-power

Hollywood กำกับ – CIA เขียนบท : Argo แผนฉกฟ้า propaganda สะท้านโลก

Argo (2012) เป็นภาพยนตร์แนวสายลับที่คว้ารางวัลออสการ์ไปถึง 3 รางวัล รวมถึง ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม (Best Picture) ในปีนั้นด้วย แต่เอาเข้าจริงแล้ว เบื้องหลังของภาพยนตร์เรื่องนี้คือ การเป็นเครื่องมือโฆษณาชวนเชื่อที่ประสบความสำเร็จอย่างมากของ CIA ด้วยการอำนวยความสะดวกในการถ่ายทำ เพื่อแลกกับการควบคุมบทภาพยนตร์ให้เป็นไปตามที่ต้องการ ผลที่เกิดขึ้นคือ CIA อนุญาตให้ทีมโปรดักชั่นสามารถถ่ายทำที่สำนักงานใหญ่ของ CIA ได้ ซึ่งถือเป็นสิทธิพิเศษที่มอบให้กับโปรดักชั่นเพียงไม่กี่แห่งเท่านั้น นับตั้งแต่ภาพยนตร์เรื่อง Scorpio เมื่อปี 1973  เรื่องนี้ถูกเปิดเผยในเวลาต่อมา ผ่านเอกสารกว่า 200 หน้า เกี่ยวกับบทบาทของพวกเขาในการสร้าง Argo ซึ่งให้ข้อมูลเบื้องหลังว่าทำไม CIA จึงทำงานร่วมกับฮอลลีวูด รวมถึงอีเมลหลายฉบับ ระหว่างหน่วยงาน ผู้กำกับ นักแสดง ทีมงานภาพยนตร์ ซึ่งสนทนากันชนิดที่เรียกว่าหวานเจี๊ยบบไปเลย ตัวอย่างเช่น Ben Affleck ผู้กำกับและนักแสดงนำของเรื่อง ที่กล่าวกับฝ่าย CIA ว่า “เรารักและเคารพ ในความกล้าหาญของหน่วยงานคุณ” ก่อนที่จะให้คำมั่นว่า  “เราต้องการให้กระบวนการสร้างนั้นสมจริงที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้”  ทางเจ้าหน้าที่ CIA ก็ตอบกลับว่า “เรื่องราวในภาพยนตร์นั้นเป็นเรื่องที่เราภูมิใจ”  เอกสารดังกล่าวระบุรายละเอียดว่า เป็นช่วงเวลาหลายเดือนที่ CIA ให้การสนับสนุนอย่างเต็มที่ ตั้งแต่การพาทีมงานทั้งเบื้องหน้าและเบื้องหลัง ทัวร์สำนักงานใหญ่ที่แลงลีย์ รัฐเวอร์จิเนีย นอกจากนี้ Affleck ยังได้รับภาพถ่ายในคลังเอกสาร เพื่อให้ทีมงานจำลองสำนักงานของ CIA ในยุค 80 ขึ้นมาใหม่ อีกทั้งยังมีการประชุมร่วมโต๊ะกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของ CIA เพื่อวางแผนโปรเจกต์นี้ด้วย คือมีไม่กี่ครั้งจริงๆ ที่หน่วยงานความมั่นคงสหรัฐฯ จะอำนวยความสะดวกแบบปูพรมที่ถักคำว่า “Welcome” ให้อย่างดี ทำให้ภาพยนตร์เรื่อง Argo มีความสมจริงชนิดที่ยากจะหาใครเทียบได้ กระนั้นก็ตาม ความสมจริงดังกล่าวนั้นเป็นคนละเรื่องกับคำว่า “ข้อเท็จจริง” เพราะอย่างที่บอก ผู้พิจารณาตัวบทภาพยนตร์คือ CIA พูดง่ายๆ คือ หน่วยข่าวกรองสหรัฐฯ จะปรุงแต่งเนื้อเรื่องอย่างไรก็ได้ ว่างั้นเถอะ อาทิเช่น บทบาทของรัฐบาลแคนาดา ซึ่งในชีวิตจริงมีส่วนสำคัญในการช่วยเหลือเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ รวมถึงการออกหนังสือเดินทางปลอมให้ แต่ในเนื้อเรื่องกลับถูกลดบทบาทลงเป็นเพียงตัวประกอบซะได้ ในประเด็นนี้ แม้แต่อดีตเอกอัครราชทูตแคนาดาในอิหร่าน

จีนชื่นชม IShowSpeed !? ช่วยบูส Soft Power และลบมายาคติต่อจีน

IShowSpeed เป็น YouTuber สายบันเทิง เอเนอร์จี้ล้นจากสหรัฐฯ เขาเป็นคนที่ ‘สด’ และมี ‘ลูกบ้า’ เยอะมาก คิดอะไรพูดอย่างนั้น ไม่มีสคริปต์ ไม่มีการปรุงแต่ง ซึ่งนั่นคือจุดขายของเขา ด้วยจำนวนผู้ติดตามบน YouTube กว่า 37 ล้านคน จนกล่าวได้ว่า เขาเป็นผู้มีอิทธิพลมากที่สุดคนหนึ่งในโลกออนไลน์ กระทั่งเขามาเที่ยวประเทศจีน เมื่อวันที่ 24 มีนาคมที่ผ่านมา Speed ได้ไลฟ์สดแบบเรียลๆ ตามสไตล์ คือเห็นอะไรน่าทึ่งก็พูดออกมาเลย มันจึงเป็นการ ‘เปิดโลก’ ให้กับผู้ชมหลายล้านคนที่ติดตามเขาอยู่ ซึ่งทริปนี้ก็เหมือนกับทุกครั้ง เขาสามารถถ่ายทอดวัฒนธรรม ความเป็นอยู่ของเมืองนั้นๆ ออกมาได้แบบตรงไปตรงมา ถูกใจคนดู นับตั้งแต่การลองชิมอาหารท้องถิ่น ไปจนถึงการเล่นฟุตบอลกับแฟนบอลในพื้นที่ หรือแม้แต่การตีลังกาตีลังกาบนกำแพงเมืองจีน โดยสวมชุดสูทสามชิ้นลายดอกไม้สีสันสดใสของ Dongbei ตลอดจนได้เล่นปิงปองกับ Jackson Wang ซุป’ตาร์ระดับโลก ทั้งยังลองขับรถ EV แบรนด์จีนสุดล้ำ ที่ทำให้ Speed อุทานออกมาว่า “เร็วกว่า Lamborghini ของฉันเหรอ? แต่นี่มันรถ EV นะ!” และเขายังได้ชมการแสดง “Bian Lian” (การเปลี่ยนหน้า) ซึ่งเป็นศิลปะการงิ้วเสฉวนแบบดั้งเดิมที่น่าตื่นตาตื่นใจ การถ่ายทอดสดของ Speed ที่ประเทศจีน มียอดเข้าชมตั้งแต่ 5-8 ล้านครั้งบน YouTube จำนวนทั้งหมด 5 คลิป ซึ่งไลฟ์ครั้งหนึ่งราวๆ 4-6 ชั่วโมง และตัวเลขยังคงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แน่นอนว่า นอกจากยอดเข้าชมดังกล่าวจะเป็นประโยชน์ต่อเจ้าของช่องแล้ว ยังเป็นประโยชน์ต่อประเทศจีนด้วย ในเรื่องนี้ ทางด้าน Li Haidong ศาสตราจารย์ประจำ China Foreign Affairs University กล่าวกับ Global Times ว่า ทริปของ Speed ได้จุดประกายความสนใจจากนานาชาติ โดยเฉพาะในกลุ่มคนรุ่นใหม่ ซึ่งได้สัมผัสกับ ‘อีกด้านหนึ่งของจีน’ ที่ไม่ค่อยถูกพูดถึงในสื่อกระแสหลักของสหรัฐฯ การถ่ายทอดสดของ
Tags

เปิดโลกหนังสือไทย กับ ธีรภัทร เจริญสุข; Soft Power ที่ถูก (คนไทย) มองข้าม

“หนังสือ” คือสิ่งประดิษฐ์ที่ “ทรงพลัง” ที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ มันทำให้คนรักกันหรือเกลียดกันก็ได้ มันทำให้คนต่างกลุ่มรวมกันเป็นหนึ่ง หรือแบ่งขั้วอยู่ตรงข้ามกันก็ได้ ถ้านี่ไม่ใช่ Soft Power แล้วล่ะก็ คงไม่ทราบเหมือนกันว่าอะไรจะใช่ แต่หากพูดถึงคำว่า “Soft Power” คนไทยจำนวนไม่น้อยคงนึกถึง ภาพยนตร์ ซีรีส์ ดนตรี หรืออาหาร เป็นอันดับแรกๆ จะมีสักกี่คนที่นึกถึง “วงการหนังสือ” ขึ้นมาก่อน จริงไหม?  ทั้งนี้ ไม่ได้หมายความว่าคนไทยเราขาดแคลนพื้นฐานการอ่านอันเป็นสิ่งสำคัญ แต่กลับตรงกันข้าม เพราะคนไทยที่รักการอ่านยังมีอยู่อีกมาก และอุตสาหกรรมหนังสือก็มีแนวโน้มที่เติบโตขึ้นเรื่อยๆ ด้วย มันไม่ได้น่าเบื่ออย่างที่หลายคนรู้สึก วงการหนังสือกำลังโต “ที่คนชอบพูดว่า ‘คนไทยไม่อ่านหนังสือ’ มันผิด จริงๆ คนไทยอ่านหนังสือนะ อ่านเยอะด้วย” คุณธีรภัทร เจริญสุข ประธานอนุกรรมการขับเคลื่อนอุตสาหกรรม ด้านหนังสือ บอกกับเราระหว่างการสัมภาษณ์ในรายการ The Attraction Talk ว่า แท้จริงแล้วชีวิตของคนไทยไม่ได้ห่างเหินจากการอ่านอย่างที่เขาว่ากัน   เพียงแต่สิ่งที่อ่านนั้นเปลี่ยนไป ทุกวันนี้คนไทยไม่ได้อ่านนิยายคลาสสิก หรืออ่านวรรณกรรมชั้นครูเหมือนอย่างเคย เขาอ่านในมือถือ อ่านในไอแพด อีกทั้งหลายคนยังซื้อหนังสือเป็นของสะสม หรือครอบครองเป็นสมบัติส่วนตัว  โดยปัจจุบันนี้ สัดส่วนคอนเทนต์ออนไลน์ก็เข้ามาแทนที่สื่อสิ่งพิมพ์ดั้งเดิมจนแทบจะทดแทนกันได้แล้ว กล่าวคือ มูลค่าตลาดตอนนี้ แทบจะเทียบกับมูลค่าตลาดหนังสือยุคก่อนได้เลยด้วยซ้ำ นี่คือสิ่งที่คุณธีรภัทรบอกกับเรา “นักเขียนออนไลน์ที่รายได้ดีๆ คือเดือนละล้าน ไม่ได้โกหก ไม่ได้ล้อเล่น” ซึ่งสอดคล้องไปกับแพลตฟอร์มใหม่ๆ ด้วยเช่นกัน ตัวอย่างที่คุณธีรภัทรยกมาให้เห็นถึงภูมิทัศน์อุตสาหกรรมหนังสือคือ Meb แพลตฟอร์ม e-book ยอดนิยม ที่ทำมูลค่าตลาด รวมถึงกวาดรายได้ในปีที่แล้ว แซงหน้าร้านหนังสือเชนสโตร์เจ้าดังอย่าง SE-ED ไปเรียบร้อย หากย้อนเวลากลับไปราวๆ 5 ปีก่อน ยอดขายของ Meb ยังอยู่ที่ประมาณ 300 กว่าล้านอยู่เลย แต่ปีนี้ พุ่งไปแตะหลัก 2,000 ล้านได้ แค่นี้ก็น่าจะสะท้อนให้เห็นแล้วว่า สังคมไทยไม่เคยห่างไกลจากการอ่านจริงๆ “แต่คนเหล่านี้อาจจะเป็นนักเขียนที่คุณไม่รู้จักเลย เป็นคนที่เขียนนิยายเฉพาะทาง แต่ผลงานเขาขายดี ขายได้เยอะ โดยที่วงการนักเขียนหรือสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ อาจจะไม่รู้จักเขาเลย เพราะเขาพิมพ์เองขายเอง”

ผลงานรัฐบาลเป็นที่ประจักษ์! Soft Power ไทย โต 0.6

การประเมิน Global Soft Power Index 2025 โดย Brand Finance องค์กรประเมินมูลค่าแบรนด์ และการวิจัยเชิงลึก ซึ่งได้เก็บข้อมูลจากผลสำรวจมากกว่า 170,000 คน จาก 193 ประเทศทั่วโลก ด้วยเกณฑ์ชี้วัดกว่า 55 เกณฑ์ชี้วัดที่ประกอบการพิจารณา เพื่อประเมินการรับรู้เชิงประสิทธิภาพ หรือ Soft Power ของประเทศต่างๆ ในเวทีโลก  ปรากฏว่า อันดับของประเทศไทยสูงขึ้นจากปีที่แล้วขึ้นมา 1 อันดับ จากอันดับ 40 ในปี 2024 เป็นอันดับที่ 39 ของโลก ในปี 2025  โดย Brand Finance ให้คะแนนอัตราการเติบโตของ Soft Power ประเทศไทยจากปี 2024 – 2025 อยู่ที่ +0.6 ตัวเลขนี้นับว่าทรงๆ คือไม่ได้มีการเติบโตที่เป็นนัยยะสำคัญแต่ประการใด ขณะที่ อัตราการเติบโตจากปี 2023 – 2024 อยู่ที่ +2.4 ซึ่งเป็นตัวเลขที่อยู่ในเกณฑ์การเติบโตค่อนไปทางสูง  ทั้งนี้ Brand Finance ได้แบ่งหมวดหมู่ของเกณฑ์ชี้วัดเป็น 11 หมวด โดยหมวดหมู่ที่ไทยทำคะแนนได้มากที่สุดคือ Familiarity หรือความคุ้นเคยที่ชาวโลกมีต่อประเทศนั้นๆ ส่วนหมวดที่คะแนนน้อยที่สุดเป็น Governance หรือการบริหารปกครองแผ่นดิน ซึ่งเป็นหมวดหมู่ที่ประเทศไทยทำคะแนนได้น้อย/น้อยที่สุดติดต่อกันหลายปี ทั้งนี้ มีอันดับของประเทศอื่นๆ ที่น่าสนใจเพิ่มเติม อาทิ สหรัฐอเมริกา ที่ปี 2024 มีอัตราการเติบโตของ Soft Power อยู่ที่ +4.0 แต่ปีนี้ 2025 กลับเพิ่มขึ้นเพียง +0.7 เท่านั้น แต่ทว่าคะแนนรวมของอเมริกายังคงครองความเป็นที่ 1 ของตารางอยู่เช่นเดิม  ส่วนประเทศที่ทำคะแนนได้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยยะสำคัญ อาทิเช่น จีน ซึ่งปีที่แล้วอยู่อันดับ 3 ของตาราง

ลักเซมเบิร์ก : ประเทศที่ “สิทธิแรงงาน” และ “ประกันสังคม” ดีที่สุดในโลก

ลักเซมเบิร์ก เป็นหนึ่งในประเทศที่เล็กที่สุดในยุโรป โดยมีประชากรอยู่อาศัยราวๆ 600,000 คน และพื้นที่ใช้สอยก็ไม่ได้เยอะ เปรียบเทียบได้ใกล้เคียงกับจังหวัดอยุธยาเท่านั้นเอง แต่ทว่า ลักเซมเบิร์กกลับเป็นประเทศที่มีคุณภาพชีวิตของแรงงานดีที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ประเทศเล็ก แต่เศรษฐกิจแข็งแกร่ง เพราะเป็นประเทศขนาดเล็ก ครั้นจะอาศัยเพียงทรัพยากรในประเทศคงไม่เพียงพอต่อการเติบโต ลักเซมเบิร์กจึงต้องใช้กลยุทธ์ต่างๆ เพื่อดึงดูดนักลงทุนและแรงงานจากทั่วโลก ให้เข้ามาเป็นฟันเฟืองขับเคลื่อนประเทศเล็กๆ แห่งนี้ ทำให้ที่นี่กลายเป็นหนึ่งในศูนย์กลางทางการเงินและการธนาคารที่สำคัญของโลกติดต่อกันหลายปี ปัจจุบัน ประชากรในลักเซมเบิร์กกว่า 47% เป็นชาวต่างชาติ และข้อมูลของ IMF ระบุว่า GDP เฉลี่ยต่อหัวสูงถึง 131,380 ดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งเป็นตัวเลขที่สูงที่สุดในโลก นอกจากรายได้ที่สูงแล้ว สิ่งที่ทำให้คนอื่นอยากเข้ามาทำงานที่นี่คือ เรื่องสวัสดิการ สวัสดิการที่ก้าวหน้า ในลักเซมเบิร์ก พนักงานทุกคนจะได้รับสิทธิประโยชน์ที่ดีเยี่ยม ตัวอย่างเช่น: ✅ วันลาพักร้อน 26 วัน (ได้รับเงินเดือนเต็มจำนวน) ✅ ลาป่วยได้ถึง 26 สัปดาห์ (ได้รับเงินเดือนเต็มจำนวน) ✅ ลาคลอด 20 สัปดาห์ (ยังรับเงินเดือนเต็มจำนวน) ✅ โบนัสเงินเดือนที่ 13 หรือพูดง่ายๆ ว่าได้รับเงินกินเปล่าเพิ่มมาอีกหนึ่งเดือน อันนี้เป็นธรรมเนียมปฏิบัติ  ✅ สวัสดิการด้านสุขภาพ ครอบคลุมทั้งการรักษาพยาบาล ทันตกรรม และสายตา ✅ คูปองค่าอาหารฟรี ระหว่างวันทำงาน ✅ เงินช่วยเหลือค่าเดินทาง ค่าที่พัก ค่าเล่าเรียนของตนเอง และบุตร ✅ สิทธิใช้รถบริษัทกลับบ้าน ✅ สิทธิเข้าร่วมคอร์สออกกำลังกายและดูแลสุขภาพจิตฟรี ภาษีแพงแต่คุ้มค่า แน่นอนว่าสวัสดิการที่ดีมาจากอัตราภาษีและเงินสมทบที่ค่อนข้างสูง แต่ภาครัฐสามารถบริหารจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพ สร้างความเชื่อมั่นต่อประชาชนว่า เงินภาษีทุกบาท ทุกสตางค์ จะถูกนำไปใช้เพื่อประโยชน์ของทุกคนจริงๆ  สิทธิแรงงาน และประกันสังคมของลักเซมเบิร์ก จึงเปรียบเสมือนผนังทองแดงกำแพงเหล็ก ซึ่งทำหน้าที่เป็นตาข่ายสังคม คอยคุ้มกันไม่ให้ผู้คนตกลงไปในก้นบึ้งแห่งชีวิต Soft Power ของลักเซมเบิร์ก มาตรฐานสวัสดิการที่ยอดเยี่ยมเช่นนี้ ไม่เพียงดึงดูดแรงงานมีทักษะจากทั่วโลก แต่ยังสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนและธุรกิจข้ามชาติต่างๆ ทำให้เศรษฐกิจของประเทศแข็งแกร่งขึ้นเรื่อยๆ นอกจากนี้ การให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิตของแรงงานยังสะท้อนให้เห็นถึงค่านิยมและจุดยืนของลักเซมเบิร์ก ว่าที่นี่ให้ความสำคัญกับสิทธิแรงงานและคุณภาพชีวิตของประชากรอย่างแท้จริง  ซึ่งไม่ใช่แค่ประชากรในประเทศเท่านั้น หากแต่เป็นประชากรจากทั่วโลก ในเมื่อแรงงานข้ามชาติเป็นส่วนประกอบที่สำคัญต่อการพัฒนาประเทศ